İşçi Birliği

 

Güncel

Etkinlik ve Duyurular

İŞÇİ BİRLİĞİ Gazetesi'nden haberdar olun. E-posta adresiniz:

Google site içi arama

100 Yıllık Sınıfı Mücadelesi Tarihimizden -V-

(İŞÇİ BİRLİĞİ Gazetemiz’in 10. Sayısından Devam)

1970 - 15/16 Haziran Direnişi’ne Kadar (1969-1970) İşçi Hareketleri*

-       1969 yılının hemen başında Karayolları Genel Müdürlüğü’ne bağlı yedi işyerinde grev başladı.

-       Deniz Nakliyat’ta ise önce İstanbul limanındaki 31 gemide, daha sonra İzmir’de önemli bir grev yapıldı.

-       Ocak ayı içinde, Sümerbank’ta alınan lokavt kararı üzerine 30 bine yakın işçi grev kararı aldı. Ancak daha sonra uzlaşma sağlandı.

-       Şubat ayında Çelik-İş’ten ayrılıp T. Maden-İş’e geçmek isteyen Singer işçilerinden üçünün işten atılması üzerine 520 Singer işçisi fabrikayı işgal ederek direndiler.

-       Mart ayında Rabak fabrikasında işçiler DİSK’in karşı çıkmasına rağmen bir grev kararı aldılar.

-       Nisan ayında işçiler Amerikan işyeri Tuslog’da greve gittiler, daha sonra bu grev genişledi ve İstanbul, İzmir ve Adana’daki sekiz işyerine sıçradı. Önceleri tamamen demokratik hakların savunulması için başlayan grev, daha sonlara doğru tam anti-emperyalist bir niteliğe büründü.

-       Aynı ay içinde Bartın Kereste fabrikalarında çalışan işçiler sendikalaşmalarını önlemeye çalışan patronları protesto amacıyla bir yürüyüş yaptılar.

-       Kimya-İş Sendikasına bağlı 135 işçi zam ve iş güvenliği isteği ile Hoescht Fabrikasında greve başladılar.

-       1969’un en önemli işçi hareketi 15 Mayıs’ta Türk Demir Döküm Fabrikasında başladı. Patron tarafından bu fabrikada çalışan 2 bin işçiye T. Maden-İş’ten çıkmaları için baskı yapılmaya başlanınca, işçiler çalışmayı boykot ettiler. Bu fiilî grev sonunda patron istekleri kabul eder göründü, fakat hiçbirini yerine getirmedi. Bunun üzerine 2.200 işçi 31 Temmuz günü fabrikayı işgal etti. İşgalin altıncı günü fabrikaya polis saldırdı. İşçiler, çevre halkı ve aileleri ile birlikte direndiler ve polisin fabrikaya girmesini önlediler.

-       Mayıs ayı içinde Levent Madeni Eşya Fabrikasında ve Kartal’daki Java ve Skoda fabrikalarında da bir iki ay süren önemli grevler oldu.

-       Temmuz ayında Lastik-İş Sendikası’nın desteklememesine rağmen, Pirelli Lastik Fabrikasında sendikal nedenlerle işten atılan işçilerin yeniden işe alınmaları için işçiler direnişe geçtiler.

-       Çorum Özel İdaresine ait Alpagut Linyit işletmeleri işçiler tarafından işgal edildi. İşçiler işletmeyi 34 gün ellerinde tutular ve kendileri işlettiler.

-       Ağustos ayında ise 4.600 Ereğli Demir Çelik işçisi Türk-İş’in engellemelerine rağmen, greve gitti. Grev iki kez Bakanlar Kurulunca ertelendi. İşçiler, üçüncü kez grev kararı aldılar ve greve başladılar. Sonunda grev 7 Ekim’de işçilerin karşı çıkmalarına rağmen Türk-İş tarafından kaldırıldı.

-       Eylül ayında Yarımca Seramik Fabrikası işçileri bağlı oldukları Türk-İş’e bağlı Çimse-İş’ten ayrılarak Serçip-İş Sendikası’na geçtiler. Bunun üzerine baş temsilcinin işine son verildi. 1.150 işçi işten çıkarılan arkadaşlarının yeniden işe alınmaları için işi boykot ettiler ve İzmit’te bir miting ve yürüyüş düzenlediler Bu eyleme çevredeki fabrikaların işçileri de katıldı.

-       Sancak Tül Fabrikasında işçiler işten atılan arkadaşlarının yeniden işe alınmaları için direnişe geçtiler.

-       10 Kasım’da Ereğli Kömür İşletmelerinin Armutçuk kömür üretim bölgesinde çalışan 1.000 işçi ücret azlığını protesto için işi bıraktılar.

-       Konya Ereğli Sümerbank Fabrikasında 3.000 işçi işten çıkarılan arkadaşları için işi bıraktılar ve çevre köylülerinin de katıldıkları bir yürüyüş yaptılar.

-       1969 yılındaki sınıf mücadelesinde, Gamak Motor Fabrikasındaki direniş sırasında Şerif Aygül adlı işçi polisle yapılan çatışmada öldürüldü.

-       1970 Ocak ayında Deniz Taşıt işçileri Şehir Hatlarında çok kısa süren bir grev yaptılar.

-       Mart ayında Elazığ İplik Fabrikası işçileri, toplu sözleşmenin uygulanmaması nedeni ile greve gittiler.

-       Samsun Altın Lastik Fabrikası işçileri de 11 Mart’ta bir oturma grevi yaptılar.

-       İzmir Yem Fabrikasında patronun işçileri işten çıkarması üzerine işçiler direnişe geçerek fabrikayı işgal ettiler. İzmir Buca’da da işçiler aynı şekilde fabrikayı işgal ettiler.

-       Şile ilçesi Ağva nahiyesindeki Pro Teknik işçileri greve gittiler.

-       İşçi sınıfının sendikal-demokratik mücadelesi yanında her gün artan hayat pahalılığını protesto amacı ile 10 Mayıs’ta İzmir’de ve 17 Mayıs’ta İstanbul’da İşsizlik ve Pahalılıkla Savaş Derneği’nin düzenlediği protesto mitingleri yapıldı.

-       Aynı aylarda Maltepe’deki ECA Fabrikasında 500 işçi, fabrikayı işgal ettiler ve sarı sendikalara karşı çıktılar.

-       1970 – 15/16 Haziran Direnişinden sonra 1970 yılının kuşkusuz en önemli işçi hareketi Sungurlar Kazan Fabrikasında oldu. Bu işyerinin 700 işçisi sarı Çelik-İş Sendikası’ndan istifa ederek T. Maden-İş Sendikası’na geçtiler. Patronun buna karşı çıkması üzerine de, fabrikayı işgal ettiler. Patron işçilerin isteklerini kabul edeceğini bildirince işgale son verildi. Ancak daha sonra patron bu sözünü tutmadı. Bunun üzerine işçiler yeniden fabrikayı işgal ettiler. Üç günlük boykottan sonra fabrikayı saran askeri birlik komutanı ile yapılan anlaşma üzerine işçiler, fabrikayı boşalttılar.

-       Mayıs ayının diğer önemli bir olayı da Ankara ve Isparta’da başlayan Ges-İş Sendikası grevi idi. Bu grev kısa sürede yayıldı ve 10 bin işçiyi kapsadı.

-       Yine Mayıs ayından 15/16 Haziran Direnişine kadar geçen süre içinde Gunterm Isı Sanayiinde, Kâğıthane’deki Kristal Cam Fabrikasında, Kartal Java Motosiklet Fabrikasında, Alibeyköy Özkardeşler Cıvata Fabrikasında,  Adana Millî Mensucat ve Ankara Üstün Çelik Fabrikalarında grev, direniş, işyeri işgali vb. gibi önemli işçi hareketleri gerçekleştirildi.

*   *   *

Bu kısa özetten de görülmektedir ki, 100 yıllık sınıf mücadelesi tarih ve geleneklerimizin doğal uzantısı olan 1967–1970 dönemindeki sınıf mücadelesi de giderek hem keskinleşmektedir hem de çok önemlidir.

Bu dönem, işçi sınıfının özellikle ekonomik ve demokratik haklar yolunda verdiği mücadelede önemli bir yer tutmaktadır. İşçi sınıfının siyasal ve sendikal birliği mücadelesinin önemi bu özet tarihten de anlaşılmaktadır.

 “İşçi sınıfına mücadele etmeden bazı haklar tepeden verildi” yolundaki burjuva ve küçük burjuva solcularının akıl-mantık ve bilimdışı tezleri hakikati yansıtmamaktadır.

İşçi sınıfı tarihsel ve sınıfsal rolünü her zaman yerine getirmeye aday olmuştur.

İşçi sınıfını örgütleyebilirsen örgütlenir, bilinçlendirebilirsen bilinçlenir.

İşçi sınıfı 100 yıllık tarihsel birikiminin kazanımlarına dayanarak, 15/16 Haziran Direnişine bu mücadelelerden geçerek gelmiştir.

O dönemin sınıf ve tarih bilinçli kadroları, tutarlı İşçi-Kitle, Köylü-Kitle ve Gençlik-Kitle çalışmaları yapıyordu.  Kitlesel çıkışlarda o insanlarımızın anılan ve anılmayan teri ve kanı vardır.

100 yıllık sınıf mücadelesi tarihimizden çıkardığımız çok yönlü ders ve sonuçlarla daha nice zaferler kazanacağımız, er ya da geç nihai zafere de ulaşacağımız açıktır. Yeter ki:  “İşçi Sınıfının Siyasal ve Sendikal Birliği”nin hangi manaya geldiğini kavrayalım. Yeter ki: “Tek Parti, Tek Sendika, Tek Gençlik Örgütü” şiarımızı yaşama geçirelim…

                                                                                                                                          İŞÇİ BİRLİĞİ

 

* Bu yazı, Sırrı Öztürk’ün kaleme aldığı, Sorun Yayınları tarafından yayımlanan ve 1976’da 1. Baskısı, 2001’de 2. Baskısı yapılan “İŞÇİ SINIFI SENDİKALAR VE 15/16 HAZİRAN -Olaylar-Nedenleri-Davalar-Belgeler-Anılar-Yorumlar” isimli çalışmasından yararlanılarak hazırlandı.


Yazıyı arkadaşıma gönder
: E-Posta Adresiniz
: Adınız
: Arkadaşınızın E-Posta Adresi
: Güvenlik Kodu > 524233
: Mesajınız
Tasarım ve Kodlama Sorun Teknik Büro tarafından yapılmıştır.